1.7 tỷ
Ca tiêu chảy/năm trên thế giới
3+ lần
Đi ngoài phân lỏng/ngày = tiêu chảy
48 giờ
Kéo dài cần đi khám
Tổng quan
Tiêu chảy là tình trạng đi ngoài phân lỏng hoặc nước, từ 3 lần trở lên trong ngày. Có thể kèm đau bụng, buồn nôn, mất nước và sốt. Tiêu chảy cấp thường tự khỏi trong 2-3 ngày, nhưng kéo dài trên 2 tuần là tiêu chảy mạn tính cần điều tra nguyên nhân.
Nguyên nhân
- Nhiễm trùng: E.coli, Salmonella, Rotavirus, ký sinh trùng Giardia
- Ngộ độc thực phẩm: thức ăn ôi thiu, hải sản chưa chín
- Rối loạn tiêu hóa: hội chứng ruột kích thích (IBS), viêm ruột
- Dị ứng thức ăn: không dung nạp lactose, gluten
- Tác dụng phụ thuốc: kháng sinh phổ rộng, thuốc chống acid
Triệu chứng
- Đau quặn bụng, đầy hơi, sôi bụng
- Buồn nôn, sốt nhẹ, mệt mỏi
- Mất nước: khô miệng, khát nước, tiểu ít, da nhăn
- Phân có máu hoặc chất nhầy (trường hợp nặng -- cần khám ngay)
Điều trị: Tây Y và Đông Y
Tây Y
Bù nước + kháng sinh
Đông Y
Kiện Tỳ trừ thấp
- Bù nước điện giải: Oresol pha đúng tỷ lệ
- Kháng sinh nếu do vi khuẩn (Ciprofloxacin)
- Thuốc cầm tiêu chảy (Loperamide) -- thận trọng
- Ăn nhẹ: cháo loãng, cơm nhão, chuối, táo
- Hoắc hương chính khí tán -- trừ thấp, kiện Tỳ
- Cứu ngải vùng bụng: Trung Quản, Thiên Khu -- ôn trung
- Trà gừng nóng, nước lá ổi -- thu liễm chỉ tả
- Cháo gạo rang vỏ quýt khô -- ấm Tỳ Vị
Tây Y
Bù nước + kháng sinh
- Bù nước điện giải: Oresol pha đúng tỷ lệ
- Kháng sinh nếu do vi khuẩn (Ciprofloxacin)
- Thuốc cầm tiêu chảy (Loperamide) -- thận trọng
- Ăn nhẹ: cháo loãng, cơm nhão, chuối, táo
Đông Y
Kiện Tỳ trừ thấp
- Hoắc hương chính khí tán -- trừ thấp, kiện Tỳ
- Cứu ngải vùng bụng: Trung Quản, Thiên Khu -- ôn trung
- Trà gừng nóng, nước lá ổi -- thu liễm chỉ tả
- Cháo gạo rang vỏ quýt khô -- ấm Tỳ Vị
Cháo gạo rang vỏ quýt khô
Thành phần
- Gạo tẻ 100g -- rang vàng thơm
- Vỏ quýt khô (trần bì) 5g -- hành khí, kiện Tỳ
- Gừng tươi 3 lát -- ôn trung tán hàn
- Muối hạt vừa đủ
Cách dùng
Nấu cháo loãng, ăn ấm khi đói. Ngày 2-3 bữa cho đến khi hết tiêu chảy.
Ghi chú: An toàn cho cả trẻ nhỏ và người già. Kết hợp bù nước Oresol đầy đủ.
Phương pháp điều trị tại Thái Y Viện
Huyệt Trung Quản (CV12)
Giữa rốn và mũi ức. Hòa Vị, kiện Tỳ, giáng nghịch. Huyệt mộ của Vị.
Huyệt Thiên Khu (ST25)
Ngang rốn, cách rốn 2 thốn. Điều hòa đại tiểu trường, trị tiêu chảy, táo bón.
Huyệt Công Tôn (SP4)
Bờ trong bàn chân, sau đầu xương bàn chân 1. Kiện Tỳ hòa Vị, chỉ tả.
- Cứu ngải vùng bụng: Trung Quản, Thiên Khu, Quan Nguyên -- ôn trung tán hàn, chỉ tả
- Châm cứu: Túc Tam Lý, Công Tôn, Âm Lăng Tuyền -- kiện Tỳ trừ thấp
- Thuốc thang: Hoắc hương chính khí tán (thể thấp) hoặc Lục vị hoàn (thể Thận hư)
Phòng ngừa
- Ăn chín uống sôi: đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm
- Rửa tay bằng xà phòng: trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh
- Bảo quản thực phẩm đúng cách: để tủ lạnh, không ăn đồ quá hạn
- Tiêm ngừa Rotavirus: cho trẻ sơ sinh theo lịch
- Bổ sung men vi sinh: sau khi dùng kháng sinh
Tiêu chảy kéo dài, mệt mỏi suy nhược?
Phương pháp cứu ngải kiện Tỳ giúp phục hồi chức năng tiêu hóa. Liên hệ tư vấn ngay.