24 giờ
Nôn kéo dài cần đi khám
3 thể
Phân loại Đông Y: nhiệt, hàn, can phạm vị
#1
Huyệt chống nôn: Nội Quan
Tổng quan
Nôn mửa là phản xạ tự nhiên của cơ thể nhằm tống các chất có hại ra khỏi dạ dày. Đây là triệu chứng phổ biến ở mọi lứa tuổi, có thể do nhiều nguyên nhân từ đơn giản (say tàu xe) đến nghiêm trọng (tắc ruột).
Nguyên nhân
- Rối loạn tiêu hóa: ngộ độc thực phẩm, viêm dạ dày ruột, tắc ruột
- Bệnh lý toàn thân: nhiễm trùng, rối loạn chuyển hóa, say tàu xe
- Nguyên nhân thần kinh: đau nửa đầu, tăng áp lực nội sọ
- Tác dụng phụ thuốc: hóa trị ung thư, thuốc giảm đau quá liều
- Thai kỳ: ốm nghén trong 3 tháng đầu
- Yếu tố tâm lý: căng thẳng, lo âu quá mức
Triệu chứng đi kèm
- Buồn nôn, đau bụng quặn, tiêu chảy hoặc sốt
- Mệt mỏi, chóng mặt, vã mồ hôi
- Dấu hiệu mất nước: khô miệng, tiểu ít, da nhăn
- Nôn kéo dài hơn 24 giờ, nôn ra máu hoặc dịch xanh đen
- Dấu hiệu mất nước nặng: khô miệng, tiểu ít, chóng mặt khi đứng
- Nôn kèm sốt cao trên 39 độ, đau bụng dữ dội
- Trẻ nhỏ nôn liên tục, bỏ bú
Điều trị: Tây Y và Đông Y
Tây Y
Chống nôn + bù nước
Đông Y
Kiện tỳ hòa vị, giáng khí
- Bù nước điện giải: Oresol, nước muối loãng
- Thuốc chống nôn: Metoclopramide, Ondansetron
- Nghỉ ngơi, ăn thức ăn lỏng dễ tiêu
- Tránh đồ ăn mùi mạnh, dầu mỡ
- Châm cứu huyệt Nội Quan -- chống nôn số 1 Đông Y
- Cứu ngải Trung Quản, Khí Hải -- ôn trung tán hàn
- Thuốc thang theo thể: hàn, nhiệt, Can phạm Vị
- Trà gừng nóng -- ôn vị chỉ ẩu (ấm Vị cầm nôn)
Tây Y
Chống nôn + bù nước
- Bù nước điện giải: Oresol, nước muối loãng
- Thuốc chống nôn: Metoclopramide, Ondansetron
- Nghỉ ngơi, ăn thức ăn lỏng dễ tiêu
- Tránh đồ ăn mùi mạnh, dầu mỡ
Đông Y
Kiện tỳ hòa vị, giáng khí
- Châm cứu huyệt Nội Quan -- chống nôn số 1 Đông Y
- Cứu ngải Trung Quản, Khí Hải -- ôn trung tán hàn
- Thuốc thang theo thể: hàn, nhiệt, Can phạm Vị
- Trà gừng nóng -- ôn vị chỉ ẩu (ấm Vị cầm nôn)
Phương pháp điều trị tại Thái Y Viện
Thái Y Viện áp dụng biện chứng luận trị -- phân biệt rõ thể bệnh để chọn phác đồ phù hợp:
| Thể bệnh | Biểu hiện | Huyệt châm |
|---|---|---|
| Do nhiệt | Ăn vào nôn ngay, miệng khô, đại tiện táo | Tả: Thượng Quản, Khúc Trì, Túc Tam Lý, Nội Quan, Nội Đình |
| Do Can phạm Vị | Bụng ngực buồn bực, nôn nước chua, hay thở dài | Thêm: Hành Gian, Thái Xung |
| Do hàn | Kém ăn, bụng đầy, chân tay lạnh, nôn đồ không tiêu | Bổ + cứu: Thượng Quản, Túc Tam Lý, Khí Hải |
Huyệt Nội Quan (PC6)
Trên cổ tay trong 2 thốn, giữa 2 gân. Đại huyệt chống nôn, an thần, giảm đau dạ dày.
Huyệt Túc Tam Lý (ST36)
Dưới đầu gối 3 thốn, ngoài xương chày 1 thốn. Kiện tỳ hòa vị, bổ khí dưỡng huyết.
Phòng ngừa
- Ăn chín uống sôi: đảm bảo vệ sinh thực phẩm, không ăn đồ ôi thiu
- Ăn chậm, nhai kỹ: giúp dạ dày tiêu hóa dễ dàng
- Tránh ăn quá no: chia nhỏ bữa ăn thành 5-6 bữa/ngày
- Giữ tâm lý thoải mái: stress gây rối loạn chức năng dạ dày
- Trà gừng sau bữa ăn: ôn vị, giúp tiêu hóa tốt
Nôn mửa kéo dài, khó ăn uống?
Châm cứu huyệt Nội Quan giúp cầm nôn nhanh chóng. Đặt lịch khám tại Thái Y Viện.
