30%
Phụ nữ bị rối loạn kinh nguyệt
21-35 ngày
Chu kỳ bình thường
4 thể
Đông Y: Khí huyết hư, Can uất, Thận hư, Hàn/nhiệt
Tổng quan
Kinh nguyệt không đều là tình trạng chu kỳ kinh không ổn định: quá ngắn (dưới 21 ngày), quá dài (trên 35 ngày), lượng kinh bất thường, hoặc vô kinh trên 3 tháng. Đây không chỉ là vấn đề phụ khoa mà còn phản ánh tình trạng sức khỏe tổng thể.
Nguyên nhân
- Thay đổi nội tiết tố: dậy thì, tiền mãn kinh, sau sinh
- PCOS (Hội chứng buồng trứng đa nang): nguyên nhân phổ biến nhất
- Bệnh lý: viêm cổ tử cung, u xơ, polyp, lạc nội mạc
- Rối loạn tuyến giáp: suy giáp hoặc cường giáp
- Stress, tăng/giảm cân đột ngột
- Thuốc tránh thai, đặt vòng tránh thai
Triệu chứng
- Chu kỳ bất thường: đến sớm, đến muộn, hoặc mất kinh
- Lượng máu kinh thay đổi: quá nhiều hoặc quá ít
- Đau bụng kinh dữ dội, kéo dài
- Mệt mỏi, chóng mặt (nếu mất nhiều máu)
- Nổi mụn, thay đổi tâm trạng, tăng cân (PCOS)
Điều trị: Tây Y và Đông Y
Tây Y
Điều chỉnh hormone
Đông Y
Điều hòa khí huyết, điều kinh
- Thuốc tránh thai phối hợp (điều hòa chu kỳ)
- Thuốc Progestin cho vô kinh
- Thuốc kích thích phóng noãn (Clomiphene) cho PCOS
- Điều trị bệnh nền: tuyến giáp, u xơ
- Khí huyết hư: Tứ Vật Thang -- bổ huyết điều kinh
- Can khí uất: Tiêu Dao Tán -- sơ Can giải uất
- Thận hư: Lục Vị Địa Hoàng Hoàn -- bổ Thận
- Châm cứu: Quan Nguyên, Khí Hải, Tam Âm Giao
Tây Y
Điều chỉnh hormone
- Thuốc tránh thai phối hợp (điều hòa chu kỳ)
- Thuốc Progestin cho vô kinh
- Thuốc kích thích phóng noãn (Clomiphene) cho PCOS
- Điều trị bệnh nền: tuyến giáp, u xơ
Đông Y
Điều hòa khí huyết, điều kinh
- Khí huyết hư: Tứ Vật Thang -- bổ huyết điều kinh
- Can khí uất: Tiêu Dao Tán -- sơ Can giải uất
- Thận hư: Lục Vị Địa Hoàng Hoàn -- bổ Thận
- Châm cứu: Quan Nguyên, Khí Hải, Tam Âm Giao
Bài Tứ Vật Thang -- Bài thuốc điều kinh kinh điển
Thành phần
- Đương quy 12g -- bổ huyết, hoạt huyết, điều kinh
- Thục địa 16g -- bổ huyết, tư âm
- Bạch thược 12g -- dưỡng huyết, nhu Can, giảm đau
- Xuyên khung 8g -- hành khí, hoạt huyết, chỉ thống
Cách dùng
Sắc uống ngày 1 thang. Uống từ ngày thứ 5 sau khi sạch kinh, liên tục 10 ngày.
Ghi chú: Đây là bài thuốc nền tảng, thầy thuốc sẽ gia giảm tùy thể bệnh cụ thể. Không dùng khi đang hành kinh lượng nhiều.
Phương pháp điều trị tại Thái Y Viện
Huyệt Tam Âm Giao (SP6)
Trên mắt cá trong 3 thốn. Giao hội 3 kinh âm (Tỳ, Can, Thận). Đại huyệt phụ khoa.
Huyệt Quan Nguyên (CV4)
Dưới rốn 3 thốn. Bổ Thận ích khí, điều kinh, ôn bào cung.
Huyệt Khí Hải (CV6)
Dưới rốn 1.5 thốn. Bổ khí, điều hòa Xung Nhâm.
- Bắt mạch phân thể: xác định Khí huyết hư, Can uất, Thận hư hay Hàn/Nhiệt
- Thuốc thang: Tứ Vật Thang (huyết hư), Tiêu Dao Tán (Can uất), Lục Vị Hoàn (Thận hư)
- Châm cứu: Tam Âm Giao, Quan Nguyên, Khí Hải -- 2-3 lần/tuần, liệu trình 3 chu kỳ
- Hướng dẫn dưỡng sinh: yoga, bài tập vùng chậu, chế độ ăn phù hợp
Phòng ngừa rối loạn kinh nguyệt
- Bổ sung sắt, vitamin B, omega-3: duy trì huyết lượng đầy đủ
- Tập yoga, đi bộ 30 phút/ngày: điều hòa hormone tự nhiên
- Ngủ đủ giấc: 7-8 giờ/đêm, tránh thức khuya
- Theo dõi chu kỳ kinh: ghi nhật ký hoặc dùng app
- Khám phụ khoa định kỳ: mỗi 6-12 tháng
- Giữ ấm bụng dưới: đặc biệt khi hành kinh, tránh đồ lạnh
Kinh nguyệt rối loạn, lo lắng sinh sản?
Bài thuốc Tứ Vật Thang kết hợp châm cứu Tam Âm Giao giúp điều kinh tự nhiên, an toàn.