60%
Người trưởng thành từng bị chảy máu mũi
90%
Ca chảy máu phía trước mũi (lành tính)
20 phút
Thời gian sơ cứu tối đa
Tổng quan
Chảy máu mũi (epistaxis), dân gian gọi là chảy máu cam, là tình trạng máu chảy ra từ lỗ mũi do tổn thương các mạch máu nhỏ trong niêm mạc mũi. Bệnh phổ biến ở mọi lứa tuổi, đặc biệt trẻ em 2-10 tuổi và người cao tuổi trên 50.
Nguyên nhân
Nguyên nhân tại chỗ
- Khô niêm mạc mũi: thời tiết khô hanh, máy lạnh
- Chấn thương: ngoáy mũi, va đập, dị vật trong mũi
- Viêm mũi dị ứng, viêm xoang
Nguyên nhân toàn thân
- Tăng huyết áp: nguyên nhân nguy hiểm cần loại trừ
- Rối loạn đông máu: bệnh hemophilia, dùng thuốc chống đông
- Thiếu vitamin C hoặc K
- Bệnh gan, đái tháo đường
Dấu hiệu cần lưu ý
- Máu chảy nhiều, không cầm được sau 20 phút sơ cứu
- Chảy máu tái phát nhiều lần trong tuần
- Kèm choáng váng, mệt lả, đau đầu dữ dội
- Chảy máu sau chấn thương đầu mặt
Sơ cứu đúng cách
- Ngồi thẳng, hơi nghiêng người ra trước
- Bóp nhẹ hai cánh mũi trong 5-10 phút liên tục
- Thở bằng miệng, giữ bình tĩnh
- Chườm lạnh sống mũi bằng khăn đá
- Nếu máu không cầm sau 20 phút -- đến cơ sở y tế
Điều trị: Tây Y và Đông Y
Tây Y
Can thiệp cầm máu
Đông Y
Thanh nhiệt lương huyết
- Nhét bấc mũi cầm máu (gạc, Merocel)
- Đốt điện hoặc đốt hóa chất mạch máu
- Thuốc co mạch tại chỗ (Oxymetazoline)
- Điều trị bệnh nền (huyết áp, đông máu)
- Thanh nhiệt lương huyết: Sinh địa, Hoàng cầm, Trắc bá diệp
- Châm cứu huyệt Ấn Đường, Hợp Cốc, Nội Đình
- Thực phẩm mát: rau má, củ sen, cần tây
- Giữ cân bằng âm dương, tránh thức ăn cay nóng
Tây Y
Can thiệp cầm máu
- Nhét bấc mũi cầm máu (gạc, Merocel)
- Đốt điện hoặc đốt hóa chất mạch máu
- Thuốc co mạch tại chỗ (Oxymetazoline)
- Điều trị bệnh nền (huyết áp, đông máu)
Đông Y
Thanh nhiệt lương huyết
- Thanh nhiệt lương huyết: Sinh địa, Hoàng cầm, Trắc bá diệp
- Châm cứu huyệt Ấn Đường, Hợp Cốc, Nội Đình
- Thực phẩm mát: rau má, củ sen, cần tây
- Giữ cân bằng âm dương, tránh thức ăn cay nóng
Bài thuốc Thanh nhiệt lương huyết cầm máu
Thành phần
- Sinh địa 16g -- lương huyết, chỉ huyết
- Hoàng cầm 12g -- thanh nhiệt tả hỏa
- Trắc bá diệp (sao đen) 12g -- thu liễm cầm máu
- Ngó sen 15g -- lương huyết, thanh nhiệt
- Bạch mao căn 15g -- lương huyết, lợi tiểu
Cách dùng
Sắc uống ngày 1 thang, chia 2 lần. Liệu trình 5-7 ngày cho đợt cấp.
Ghi chú: Chỉ dùng cho thể nhiệt bức huyết. Cần thầy thuốc chẩn đoán chính xác thể bệnh.
Phương pháp điều trị tại Thái Y Viện
Huyệt Ấn Đường
Giữa hai đầu lông mày. Thanh nhiệt, khai khiếu, an thần. Cầm máu mũi hiệu quả.
Huyệt Hợp Cốc (LI4)
Giữa ngón cái và ngón trỏ. Đại huyệt thanh nhiệt, chỉ huyết, giảm đau vùng đầu mặt.
Huyệt Nội Đình (ST44)
Giữa ngón chân 2 và 3. Thanh Vị nhiệt, dẫn hỏa đi xuống, cầm máu.
Phòng ngừa
- Giữ độ ẩm cho mũi: xịt nước muối sinh lý hàng ngày, dùng máy tạo ẩm khi trời khô
- Tránh ngoáy mũi, xì mũi quá mạnh: nhẹ nhàng với niêm mạc mũi
- Uống đủ nước: 1,5-2 lít nước/ngày
- Bổ sung Vitamin C, K: cam, chanh, rau xanh đậm, bông cải xanh
- Kiểm soát huyết áp: đo huyết áp định kỳ, uống thuốc đều
- Hạn chế cay nóng: ớt, tiêu, rượu bia -- làm tăng nhiệt trong cơ thể
Chảy máu mũi thường không nguy hiểm nhưng có thể là dấu hiệu cảnh báo của tăng huyết áp, rối loạn đông máu hoặc các bệnh lý tiềm ẩn. Nếu tái phát thường xuyên, hãy đến cơ sở y tế để được thăm khám toàn diện.
Chảy máu mũi tái phát nhiều lần?
Phương pháp thanh nhiệt lương huyết giúp điều trị tận gốc. Đặt lịch tư vấn với lương y.