1. Bệnh mất ngủ là gì?
Mất ngủ là khi có một hoặc nhiều triệu chứng:
Khó bắt đầu giấc ngủ
Khó duy trì / tỉnh giấc sớm
Giảm hiệu quả ban ngày
2. Phân loại mất ngủ
Theo Tây Y
Mất ngủ thoáng qua
Dưới 1 tuần, do thay đổi môi trường hoặc căng thẳng tạm thời.
Mất ngủ ngắn hạn
1-4 tuần, do stress, đau đớn, buồn khổ tinh thần.
Mất ngủ mãn tính
Ít nhất 3 lần/tuần, kéo dài trên 3 tháng.
Theo Đông Y
Do Tâm huyết hư tổn
Đêm không ngủ được, hay mơ, lơ mơ, ác mộng, tỉnh dậy không ngủ tiếp, mạch phù sác.
Do Tâm Thận bất giao
Buồn bực, hồi hộp, chóng mặt, đau đầu, mộng mị di tinh, mạch tế sác.
Do Vị phủ bất hòa
Ngực bụng đầy tức, ho đờm, buồn nôn, đại tiện không đều, mạch hoạt.
Do Can Đởm hỏa vượng
Hay cáu gắt, tức giận, đau đầu, đau sườn, đắng miệng. Thực chứng (mạch huyền sác) hoặc Hư chứng (mạch huyền hoãn vô lực).
3. Phương huyệt điều trị từng thể
Mất ngủ do Tâm huyết hư
Thành phần
- Thần môn (bổ)
- Nội quan (bổ)
- Tam âm giao (bổ)
Cách dùng
Pháp: Bổ huyết an thần. Sử dụng các huyệt thường xuyên.
Mất ngủ do Tâm Thận bất giao
Thành phần
- Thần môn (bình)
- Nội quan (bình)
- Tam âm giao (bổ)
- Tâm du (tả)
- Thận du (bổ)
- Dũng tuyền (bổ)
Cách dùng
Pháp: Tư thủy thanh hỏa, thông tâm giao thận.
Ghi chú: Khi hư hỏa bốc lên, đầu nóng chân lạnh: cứu Dũng tuyền 5-10 phút để ôn thận, dẫn hỏa quy nguyên.
Mất ngủ do Vị phủ bất hòa
Thành phần
- Thần môn (bình)
- Nội quan (tả)
- Tam âm giao (bổ)
- Trung quản (bổ)
- Phong long (tả)
- Công tôn (bổ)
- Nội đình (tả)
Cách dùng
Pháp: Điều hòa vị phủ. Tả Nội quan, Phong long, Nội đình để tuyên thông vị khí, trừ đờm thấp nhiệt.
Mất ngủ do Can Đởm hỏa vượng
Thành phần
- Thần môn
- Nội quan
- Tam âm giao
- Can du / Thái xung
- Đởm du / Túc lâm khấp
Cách dùng
Pháp: Bình can thanh đởm (thực chứng) hoặc bổ can ôn đởm (hư chứng).
Ghi chú: Liệu trình đầu châm tả, sau châm bình bổ, khi ngủ được thì châm bổ hoặc cứu xen kẽ.
- Thần môn + Nội quan: Thanh tâm an thần
- Tam âm giao: Tư âm giáng hỏa
- Trung quản + Công tôn: Điều hòa tỳ vị
- Tâm du (tả): Giáng hỏa | Thận du (bổ): Tráng thủy
4. Đông Y và Tây Y: Lựa chọn nào tối ưu?
Thuốc an thần
Tây Y
Điều trị từ gốc
Đông Y
- Chủ yếu dùng thuốc an thần hoặc thuốc ngủ
- Có nguy cơ lệ thuộc thuốc
- Tác dụng phụ lâu dài
- Giảm triệu chứng nhanh
- Điều trị từ căn nguyên, không chỉ giảm triệu chứng
- Không gây phụ thuộc
- An toàn, lành tính
- Kết hợp xoa bóp, bấm huyệt, bài thuốc
Thuốc an thần
Tây Y
- Chủ yếu dùng thuốc an thần hoặc thuốc ngủ
- Có nguy cơ lệ thuộc thuốc
- Tác dụng phụ lâu dài
- Giảm triệu chứng nhanh
Điều trị từ gốc
Đông Y
- Điều trị từ căn nguyên, không chỉ giảm triệu chứng
- Không gây phụ thuộc
- An toàn, lành tính
- Kết hợp xoa bóp, bấm huyệt, bài thuốc
5. Nên ăn gì khi bị mất ngủ?
Thực phẩm hỗ trợ giấc ngủ
Hạt óc chó, hạnh nhân, chuối, sữa ấm
Thức uống thảo dược
Trà tâm sen, trà hoa cúc, nước mật ong ấm
Tránh xa
Caffeine, rượu, đồ ăn cay nóng hoặc nhiều dầu mỡ trước khi ngủ
Bạn đang gặp vấn đề về giấc ngủ?
Đội ngũ Thầy thuốc giàu kinh nghiệm tại Thái Y Viện sẵn sàng tư vấn và điều trị mất ngủ từ gốc cho bạn.