5-15 tuổi
Độ tuổi hay mắc nhất
20-30%
Nam trưởng thành bị viêm tinh hoàn
50%
Giảm sưng sau 1-2 buổi châm cứu
Tổng quan
Quai bị (Mumps) là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus Paramyxoviridae gây ra. Đặc trưng bởi tình trạng sưng đau tuyến nước bọt, chủ yếu là tuyến mang tai (hai bên má). Bệnh lây qua đường hô hấp, rất dễ bùng phát thành dịch.
Quan điểm Đông Y
Quai bị thuộc chứng "Ôn độc", do phong ôn tà độc xâm nhập kinh Thiếu Dương. Nguyên tắc điều trị: thanh nhiệt, giải độc, tiêu sưng tán kết.
Nguyên nhân & đường lây
- Virus Mumps: lây qua giọt bắn khi ho, hắt hơi, nói chuyện
- Tiếp xúc trực tiếp: dịch tiết mũi họng của người bệnh
- Chưa tiêm vaccine MMR: nhóm có nguy cơ cao nhất
- Thời gian ủ bệnh: 14-21 ngày; lây trước khi sưng 2-3 ngày
Triệu chứng & biến chứng
- Sưng tuyến mang tai: một hoặc hai bên, đặc trưng nhất
- Sốt 38-40 độ, chán ăn, mệt mỏi, đau cơ
- Đau họng, khó nuốt, khó há miệng
Biến chứng nguy hiểm
- Viêm tinh hoàn: 20-30% nam trưởng thành, có thể gây vô sinh
- Viêm buồng trứng: 5% nữ sau dậy thì
- Viêm màng não, viêm não: hiếm nhưng nghiêm trọng
- Điếc: thường một bên, có thể vĩnh viễn
Điều trị: Tây Y và Đông Y
Tây Y
Điều trị triệu chứng
Đông Y
Thanh nhiệt giải độc tiêu sưng
- Paracetamol, Ibuprofen giảm sốt giảm đau
- Nghỉ ngơi tại giường, ăn thức ăn mềm
- Chườm lạnh vùng sưng, uống nhiều nước
- Theo dõi biến chứng viêm tinh hoàn
- Kim ngân hoa, Liên kiều, Bồ công anh -- thanh nhiệt giải độc
- Sài hồ -- sơ Can giải uất, hạ sốt
- Đắp thảo dược tính mát -- giảm sưng nhanh
- Châm cứu: Hạ Quan, Giáp Xa, Tam Âm Giao
Tây Y
Điều trị triệu chứng
- Paracetamol, Ibuprofen giảm sốt giảm đau
- Nghỉ ngơi tại giường, ăn thức ăn mềm
- Chườm lạnh vùng sưng, uống nhiều nước
- Theo dõi biến chứng viêm tinh hoàn
Đông Y
Thanh nhiệt giải độc tiêu sưng
- Kim ngân hoa, Liên kiều, Bồ công anh -- thanh nhiệt giải độc
- Sài hồ -- sơ Can giải uất, hạ sốt
- Đắp thảo dược tính mát -- giảm sưng nhanh
- Châm cứu: Hạ Quan, Giáp Xa, Tam Âm Giao
Phương pháp điều trị tại Thái Y Viện
Huyệt Hạ Quan (ST7)
Trước tai, dưới cung gò má. Thanh nhiệt tiêu sưng tuyến mang tai.
Quai bị, đau hàm, ù tai
Huyệt Giáp Xa (ST6)
Góc hàm dưới, khi cắn răng cơ nổi lên. Tiêu sưng, giảm đau hàm.
Quai bị, đau răng, liệt mặt
Huyệt Tam Âm Giao (SP6)
Trên mắt cá trong 3 thốn. Điều hòa Can Tỳ Thận, hỗ trợ miễn dịch.
Quai bị biến chứng sinh dục
Kết quả điều trị tại Thái Y Viện
Châm cứu kết hợp đắp thảo dược thường giúp giảm sưng 50% sau 1-2 buổi điều trị. Bệnh nhân hồi phục nhanh hơn, giảm nguy cơ biến chứng.
Phòng ngừa
- Tiêm vaccine MMR: 2 liều (12-15 tháng và 4-6 tuổi)
- Cách ly người bệnh: ít nhất 5 ngày kể từ khi sưng
- Vệ sinh cá nhân: rửa tay thường xuyên, đeo khẩu trang
- Tăng cường miễn dịch: bổ sung vitamin C, ngủ đủ giấc
Con bạn bị quai bị? Lo lắng biến chứng?
Châm cứu tiêu sưng nhanh chóng, an toàn. Đặt lịch khám tại Thái Y Viện ngay.
